کوکسا والگا

کوکسا والگا یا برون خمیدگی لگن نوعی بدشکلی در مفصل هیپ است که زاویه ایجاد شده بین سر استخوان فمور و تنه آن افزایش می یابد، که معمولا به بالای ۱۳۵ درجه می رسد.

این بدشکلی معمولا با کاهش زوایای استابولوم و نیمه دررفتگی سر استخوان فمور همراه است.

کوکسا والگا می تواند هم به صورت مادرزادی و هم به صورت اکتسابی ایجاد شود. این بدشکلی در مقایسه با کوکسا وارا نادرتر است.

انواع کوکسا والگا

این اختلال به سه دسته تقسیم می شود:

۱)واقعی: این حالت می تواند دراثر توقف آپوفیز تروکانتر بزرگ فمور یا غضروف گردن این استخوان به دنبال پروسه های جراحی رخ بدهد. در رادیوگرافی هایی که به صورت AP انجام می شوند به صورت افزایش طول گردن فمور خود را نشان می دهد.

۲)آشکار: این حالت ناشی از آنته ورژن فمور است که خود را در کلیشه رادیوگرافی به صورت افزایش زاویه بین گردن و تنه فمور نشان می دهد.

۳)ترکیبی: در اختلالات نوروماسکولار مثل فلج مغزی، این بدشکلی معمولا ترکیبی از آنته ورژن فمور به همراه کوکسا والگا واقعی است.

اتیلوژی

از آن جایی که این اختلال عمدتا در کودکانی که در مراحل انتهایی سال های رشد و نمو هستند، رخ می دهد به راحتی تشخیص داده نمی شود. اما در بزرگسالان به راحتی مشخص شده و همچنین بزرگسالان بیشتر مستعد علائم آن هستند.

مواردی مثل Rickets، ژنوواروم،‌ ایجاد اگزوستوز، شکستگی های استخوان فمور، بیماری Paget و استئومیلیت هیپ می تواند این بدشکلی را ایجاد کند.

علاوه بر این ها موارد زیر هم جز علل ایجاد کننده این بیماری محسوب می شوند:

دوطرفه:

۱)اختلالات نوروماسکولار مثل فلج مغزی
۲) معمولا همزمان با آنته ورژن فمور رخ می دهد.
۳) دیسپلازی های اسکلتی مثل سندرم ترنر و mucopolysaccharidoses

یک طرفه:

ترومایی که باعث توقف صفحه رشد می شود.

خصوصیات رادیولوژیک

کوکسا والگا زمانی رخ می دهد که زاویه بین گردن وشفت فمور افزایش پیدا کند ( که به این زاویه، زاویه inclination فمور یا زاویه caput-collum-diaphyseal (CCD) گفته می شود).

مقدار نرمال آن در بزرگسالان ۱۳۵-۱۲۵ درجه است که در هنگام تولد ۲۵-۲۰ درجه و در بچه ها ۱۰ درجه از این مقدار بیشتر است.

آنته ورژن فمور و چرخش می تواند درستی زاویه اندازه گیری شده تحت تاثیر قرار دهد درنتیجه باید به آن توجه شود.

علائم این اختلال

این اختلال در بزرگسالان علائمی را ایجاد می کند که در تشخیص آن کمک کننده هستند:

⦁ فرد به طور کامل حرکت وموبیلیتی خود را از دست می دهد و احساس درد و ناراحتی شدیدی در ناحیه ران می کند.
⦁ فرد همچنین ممکن است احساس کوتاه شدن پا را داشته باشد .
⦁ این اختلال باعث از دست دادن بافت های مفصلی هیپ می شود که به تدریج باعث کاهش توانایی تحمل وزن بر روی هیپ سمت درگیر شده درهنگام ایستادن می شود.
⦁ عضلات اطراف مفصل هیپ دچار تغییر شکل شده و فرد لنگیدن را نیز تجربه می کند.

عوارض این اختلال

⦁ از آن جایی که این بدشکلی باعث ایجاد ضعف عملکردی در عضلات ابداکتور هیپ می شود گیت ترندلنبرگ جبران شده یا نشده را ایجاد می کند.
⦁ این اختلال سطح تماس فمور با استابولوم کاهش می یابددر نتیجه مفصل هیپ مستعد دررفتگی می شود.
⦁ همچنین میتواند باعث گیر افتادگی فمورواستابولار ، پیشروی پارگی لابروم و در نهایت ایجاد آرتروز هیپ شود.

درمان کوکسا والگا

هدف مداخلات پزشکی بازگرداندن زاویه بین گردن و تنه فمور و realignment صفحه آپوفیزی است تا میزان نیروهای برشی کاهش پیدا کند و استخوان سازی در گردن فمور در جهت ایجاد ترابکولاهای نرمال انجام شود.

درمان جراحی

اولین قدم در درمان این اختلال جراحی نیست زیرا زاویه بین گردن و تنه فمور در دوران کودکی تغییرات زیادی پیدا می کند در صورتی که اختلال شدید شود و منجر به کوتاهی اندام و بی حرکتی شود درمان جراحی ( Varus osteotomy) لازم است که در ناحیه تروکانتریک و ساب تروکانتریک انجام می شود.

در صورتی که کوکسا والگا با آنته ورژن همراه باشد درمان های جراحی (rotational ) این اختلال همراه باید مد نظر باشد.

درمان غیر جراحی

گزینه های غیر جراحی فیزیوتراپی و استفاده از وسایل کمکی از جمله عصا، واکر و … است که به تجویز پزشک باید استفاده شوند و می توانند کمک کننده باشند.

فیزیوتراپی

با توجه به عوارض این اختلال مداخلات فیزیوتراپی انجام می شود.

ضعف ابداکتور های هیپ: با کاهش بازوی گشتاوری این عضلات، اختلال عملکردی درآنها ایجاد می شود که به دنبال آن ضعف عضلات رخ می دهد. درنتیجه تقویت این عضلات با تمرین درمانی، تکنیک های PNF ، تکنیک های MET ،BFR و…. قابل انجام است.

به دنبال ضعف ابداکتور ها، اسپاسم در عضلات اداکتور هیپ دیده می شود که باید این عضلات آزاد شوند که آزاد سازی آنها به کمک تکنیک های relaxation که در PNF ، MET ، ischemic pressure و سایر تکنیک های آزادسازی انجام پذیر است.

در صورتی که کوکسا والگا با آنته ورژن فمور همراه باشد، کاهش دامنه چرخش خارجی و افزایش دامنه چرخش داخلی را داریم که باید دامنه چرخش خارجی را افزایش دهیم. افزایش ROM می تواند به کمک PNF، mobilization، stretching و… انجام شود.

از آن جایی که بافت های اطراف مفصل هیپ درگیر می شود release بافت های نرم اطراف مفصل هیپ myofascial release )) باید انجام شود تا علاوه بر کاهش مشکلات بیمار به افزایش دامنه مفصل هم کمک می کند.

درصورت وجود اختلال در gait باید اصلاح آن نیز صورت بگیرد. ( در صورتی که فرد از وسایل کمکی استفاده می کند باید نحوه استفاده از آن ها نیز به مریض آموزش داده شود.)

کلمات مرتبط :

فیزیوتراپی در انقلاب – فیزیوتراپی در جمالزاده – فیزیوتراپی کودکان