میوپاتی

میوپاتی یک بیماری عضلانی یا عصبی – عضلانی است که در اثر آن رشته‌های عضلانی به دلایل متعددی به درستی کار نمی‌کنند.

در نتیجه، میوپاتی باعث ایجاد ضعف عضلانی در نواحی خاصی از بدن می‌شود که ایستادن، راه رفتن، جویدن و بلعیدن غذا و حرف زدن را برای بیمار با مشکلاتی مواجه می‌سازد. بعضی از بیماری‌های عضلانی هنگامی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی بدن به ماهیچه‌ها حمله می‌کند و به اشتباه یک التهاب ناخواسته در ماهیچه ایجاد می‌کند که به آن میوپاتی التهابی گفته می‌شود.

این التهاب باعث آسیب رسیدن به بافت عضله و بروز ضعف عضلانی می‌شود .

انواع میوپاتی

ارثی

میوپاتی ارثی به علت یک نقص ژنتیکی به وجود می‌آید. شایع‌ترین مورد از دیستروفی عضلانی که با عنوان دیستروفی عضلانی دوشن و بکر شناخته می‌شود، به علت یک نقص ژنتیکی در کروموزم ایکس اتفاق می‌افتد.

متابولیک

میوپاتی متابولیک یا میوپاتی غدد درون‌ریز به علت تولید بیش از حد یا ناکافی بعضی از هورمون‌ها به وجود می‌آید. این عارضه که احتمال بروز آن هم در کودکان و هم بزرگسالان و جود دارد معمولاً  به خوبی نسبت به درمان پاسخ می‌دهد.

التهابی

میوپاتی‌های التهابی یک سری بیماری‌های خود ایمنی (یعنی بیماری‌هایی که به علت حمله اشتباهی سیستم ایمنی بدن به بافت‌های سالم اتفاق می‌افتد) هستند. در مورد میوپاتی، سیستم ایمنی بدن به رشته‌های عضلانی سالم حمله می‌کند و باعث بروز التهاب می‌شود که این التهاب به نوبه خود به عضلات آسیب می‌رساند.

⦁ پلی‌میوزیت (PM) باعث بروز درد عضلانی و حساسیت می‌شود. ضعف عضلانی ناشی از پلی‌میوزیت بسیار شدید است و ممکن است تا چند هفته یا چند ماه به صورت نوسان‌دار ادامه پیدا کند. علائم این عارضه اغلب در ناحیه گردن، بازوها و کشاله ران شدیدتر است و برخاستن از حالت نشسته به ایستاده را برای بیمار مشکل می‌سازد.

⦁ درماتومیوزیت (DM) با یک لکه پوستی و نیز علائم مربوط به پلی‌میوزیت مشخص می‌شود. لکه پوستی به شکل تغییر رنگ پوست اطراف چشم‌ها و روی گونه‌ها به بنفش است، اما ممکن است در سایر قسمت‌های بدن نیز اتفاق بیفتد. در نهایت پوست نازک و شکننده می‌شود. درماتومیوزیت در بین کودکانی که در سنین ۵ تا ۱۴ سال قرار دارند شیوع بیشتری دارد.

تظاهرات پوستی اشکال مختلفی دارند :

سمی

⦁ میوپاتی‌های سمی به علت قرار گرفتن در معرض داروها و مواد شیمیایی خاصی به وجود می‌آیند. مصرف زیاد الکل نیز می‌تواند باعث آسیب به عضلات اسکلتی شود .

ارزیابی لازم برای بیماران میوپاتی :

در ابتدا لازم است که یک ارزیابی کلی از سیستم عضلات اندام های فوقانی و تحتانی و همچنین سیستم عضلانی ستون فقرات فرد به دست آید.

موارد دیگری که باید در ارزیابی بیماران میوپاتی درنظر داشته باشیم می تواند در ارتباط با مباحث ذیل باشد:

آیا بیمار در حالت طاقباز بدون کمک دیگران توانایی حرکت به طرفین یا پهلوها را دارد و سپس می تواند به حالت اول برگردد؟
از حالت طاق باز قادر به خوابیدن به شکم یا دمر است و سپس می تواند به حالت اولیه طاقباز برگردد؟
آیا قادر به قلاب کردن دست ها می باشد و بعد از قلاب کردن می تواند آرنج ها را خم کند؟
آیا قادر به صحبت کردن می باشد؟اگر جواب مثبت است طریقه صحبت کردن او چگونه است؟
آیا در جویدن و غذا خوردن مشکل دارد؟
وضعیت عضلات شانه به چه صورتی است و اینکه مثلا در حالت نشسته هیچگونه حرکتی حتی در دامنه کم به سمت جلو-عقب و طرفین وجود دارد یا خیر؟
آیا در حالت نشسته روی صندلی قادر به حفظ وضیت خود می باشد و همچنین اینکه در حالت نشسته توانایی حرکت ستون فقرات به جلو و عقب به کمک دستها و بدون کمک دستها را دارد؟
آیا در حالت نشسته درحالیکه زانوها صاف هستند با تکیه بر دستها در سمت عقب قادر به ادامه نشستن است؟
آیا در حالت طاقباز قادر به خم کردن همزمان زانو و ران سمت راست یا چپ درحالیکه زانوها صاف‌هستند‌‌‌می‌باشد؟
آیا قادر به چهار دست و پا شدن هست؟
آیا وضعیت چهار دست و پا را می تواند حفظ کند؟

روش های تشخیص

تشخیص میوپاتی با توجه به نوع علایم بالینی، وجود سابقه خانوادگی از موارد مشابه یا بیماری عضلانی، (انجام بررسی آزمایشگاهی از جمله آنزیم cpk عضلانی) ، نوار عصب و عضله، بیوپسی عضله و آزمایشات ژنتیک امکان پذیر است.

روش های درمان

برای دستیابی به بهترین نتایج ممکن از درمان میوپاتی، باید این عارضه به طور صحیح تشخیص داده شود. پزشکان معمولاً بهترین روش‌های درمانی موجود را به بیماران خود توصیه می‌کنند. در اغلب موارد پزشکان برای درمان این بیماری از داروها استفاده می‌کنند . برخی از این داروها عبارتند از :

کورتیکواستروئیدها

در اغلب موارد اولین درمانی که برای میوپاتی تجویز میشود یک داروی کورتیکواستروئید خوراکی از قبیل پردنیزون با دوز بالا می‌باشد. این دارو باعث کاهش التهاب می‌شود. سطح آنزیم‌های عضلانی که در خون وجود دارند معمولاً بعد از گذشت ۴ تا ۶ هفته از شروع مصرف این دارو به حالت عادی بر می‌گردد. اغلب بیماران بعد از دو تا سه ماه قدرت عضلانی معمول خود را دوباره به دست می‌آورند.

درمان ترکیبی

پزشک شما احتمالاً یک داروی دیگر به نام متوترکسات یا آزاتيوپرين را نیز به برنامه درمانی شما اضافه می‌کند. این دارو به کنترل بهتر بیماری در درازمدت کمک می‌کند و از بروز عوارض جانبی ناشی از مصرف کورتیکواستروئیدها در طولانی مدت جلوگیری می‌نماید. مهم‌ترین عوارض جانبی داروهای کورتیکواستروئید شامل اضافه وزن و تغییر شکل چربی‌های موضعی در بدن، نازک شدن پوست، پوکی استخوان و آب مروارید می‌باشد. حتی ضعف عضلانی هم می‌تواند یکی از عوارض جانبی این داروها باشد. از آنجا که بیمارانی که داروی پردنیزون را مصرف می‌کنند بیشتر در معرض خطر ابتلاء به پوکی استخوان هستند، باید برای جلوگیری از عوارض جانبی این دارو، درمان‌های مناسب را دریافت کنند.

درمان‌های ایمنی

برای بیمارانی که شدت میوپاتی در آن‌ها خیلی زیاد است و یا به درمان‌های معمول جواب نمی‌دهند، گزینه‌های دیگری هم وجود دارد. این گزینه‌ها شامل داروهای ایمونوگلبولین‌های داخل وریدی (IVI) یا داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی بدن می‌باشد. داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی شامل سیکلوسپورین (نئورال، سند ایمون)، تاکرولیموس (پروگراف)، مایکوفنولات موفتیل (سل سپت) و ریتوکسیماپ (ریتوکسان) می‌باشد.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی می‌تواند به بیماران مبتلا به بیماری‌های عضلانی کمک کند که به زندگی عادی و فعال خود بازگردند. فیزیوتراپی و حرکات ورزشی در درمان بیماری‌های عضلانی اهمیت خاصی دارند. بیمارانی که از ضعف شدید عضلات رنج می‌برند و نمی‌توانند به درستی حرکت کنند باید طیفی از حرکات و برنامه‌های ورزشی را انجام دهند. این ورزش‌ها از انقباض مفاصل (بدشکلی مفصل) جلوگیری می‌کند. افرادی که ضعف عضلانی آن‌ها در حد متوسط است، باید یک برنامه ورزشی مناسب را برای تقویت عضلات خود شروع کنند. هدف این برنامه ورزشی آن است که شدت تمرین‌ها به موازات افزایش قدرت عضلانی بیمار، افزایش داده شود. بیمارانی که به ضعف خفیف عضلانی دچار هستند نیز باید سعی کنند فعالیت‌های عادی و روزمره خود را انجام دهند.

کلمات مرتبط :

فیزیوتراپی اطفال – فیزیوتراپی کودکان – دکتر فیزیوتراپی کودکان